Implementasi Integrasi Ilmu Naqli dan Aqli Mahasiswa IAT UINSI Samarinda dalam Program Student Mobility di Universiti Sains Islam Malaysia

Authors

  • Nursyifa Zahra UIN Sultan Aji Muhammad Idris Samarinda, Kalimantan Timur, Indonesia Author
  • Nur Najah Munirah Universitas Sains Islam Malaysia, Negeri Sembilan, Malaysia Author

DOI:

https://doi.org/10.71153/zona.v3i3.609

Keywords:

IAT UINSI Samarinda, Student Mobility, USIM, Naqli dan Aqli, Integrasi Ilmu

Abstract

Inisiatif Student Mobility merupakan instrumen strategis dalam akselerasi internasionalisasi institusi pendidikan tinggi Islam. Artikel ini bertujuan mengelaborasi implementasi program mobilitas internasional mahasiswa Program Studi Ilmu Al-Qur’an dan Tafsir (IAT) UIN Sultan Aji Muhammad Idris (UINSI) Samarinda pada Universiti Sains Islam Malaysia (USIM). Fokus substansial program ini terletak pada internalisasi paradigma integrasi ilmu Naqli (wahyu) dan Aqli (akal). Melalui pendekatan deskriptif kualitatif, ditemukan bahwa paparan akademik di USIM secara signifikan mentransformasi metodologi eksegesis mahasiswa dengan mensinergikan teks sakral dan diskursus sains kontemporer. Implikasi program ini menunjukkan adanya eskalasi kompetensi intelektual serta kesiapan epistemologis mahasiswa dalam merespons tantangan global di ranah studi Al-Qur’an dan Tafsir.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Apriyani, M., & Saputra, E. (2025). Pendampingan Penyusunan Karya Tulis Ilmiah Berbasis Integrasi Sains-Tafsir Bagi Mahasiswa Keagamaan Islam. ZONA: Jurnal Pengabdian Masyarakat, 3(2), 89–101. https://doi.org/10.59832/zona.v3i2.145

Asari, S., & Rosyidi, A. (2024). Kesiapan Epistemologis Mahasiswa IAT dalam Menghadapi Hambatan Komunikasi Global di Forum Internasional. Jurnal Studi Al-Qur’an dan Keislaman, 8(1), 34–48. https://doi.org/10.32332/jsq.v8i1.421

Efendi, S., Ramli, M. A., Benni Erick, S. H. I., Dar Kasih, M. S., Fitria Akmal, S., Jamiati, K. N., ... & Yuli Santri Isma, S. (2025). Metodologi Pengabdian Masyarakat. Pena Cendekia Pustaka.

Huda, N., & Mulyono. (2022). Moderasi Beragama di Luar Negeri: Pengalaman Mahasiswa Indonesia. Kemenag RI.

Knight, J. (2012). Internationalization of Higher Education: Concepts, Trends, and Conceptual Frameworks. SAGE Publications.

Lestari, A. (2022). Kompetensi Komunikasi Interkultural dalam Program Pertukaran Mahasiswa Asia Tenggara. Jurnal Komunikasi Global, 10(2), 128–145. https://doi.org/10.24843/JKG.2022.v10.i02.p04

Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2024). Qualitative Data Analysis: A Methods Sourcebook (5th ed.). SAGE Publications.

Pratama, R. (2024). Mengatasi Inferiority Complex melalui Global Citizenship Education bagi Mahasiswa Indonesia. Jurnal Psikologi Pendidikan, 9(1), 50–65. https://doi.org/10.17509/jpp.v9i1.2341

Rahayu, S. (2023). Dampak Program Student Mobility terhadap Resiliensi Intelektual Mahasiswa di Era Disrupsi. Jurnal Pendidikan Higher Education, 12(3), 212–228. https://doi.org/10.31219/osf.io/jpher.v12i3.98

Ramadhan, M. F., & Isma, Y. S. (2025). Transformasi Paradigma Berpikir Mufasir Muda Melalui Immersed-Learning di Lembaga Internasional. ZONA: Jurnal Pengabdian Masyarakat, 3(1), 12–25. https://doi.org/10.59832/zona.v3i1.112

Rumbley, L. E., Altbach, P. G., & Reisberg, L. (2012). Internationalization within the Higher Education Context. Routledge.

Satriani, S., & Fitria, S. (2024). Penguatan Kapasitas Riset Mahasiswa PTKIN Melalui Program Kemitraan Akademik Internasional. ZONA: Jurnal Pengabdian Masyarakat, 2(3), 174–188. https://doi.org/10.59832/zona.v2i3.87

Sukri, S., Kasih, D., Afriyani, M. P., Rinawati, R., Efendi, S., Saputra, E., & Era, N. (2023). Sosialisasi Dan Pemetaan Potensi Desa Sebagai Arah Pembangunan Yang Berkelanjutan. JPMA – Jurnal Pengabdian Masyarakat As-Salam, 3(1), 19–27. https://doi.org/10.37249/jpma.v3i1.599

Syahran, M., & Jamiati, K. N. (2026). Internalisasi Pendekatan Interdisipliner Dalam Penafsiran Ayat Kauniyah Bagi Mahasiswa Tingkat Akhir. Jurnal Ilmiah Ilmu Al-Qur’an, 11(1), 77–93. https://doi.org/10.22437/jiiq.v11i1.302

Universitas Islam Negeri Sultan Aji Muhammad Idris Samarinda. (2025). Pedoman Pelaksanaan Student Mobility Internasional Fakultas Ushuluddin, Adab, dan Dakwah. https://uinsi.ac.id/pedoman-student-mobility/ (Diakses pada 12 September 2025).

Universiti Sains Islam Malaysia. (2025). Faculty of Quranic and Sunnah Studies (FPQS) Academic Structure and Naqli-Aqli Integration Framework. https://fpqs.usim.edu.my/academic-framework/ (Diakses pada 20 Oktober 2025).

Zahra, N., & Munirah, N. N. (2026). Rekonstruksi Epistemologis Nalar Eksegetis Mahasiswa IAT Melalui Pola Integrasi Naqli dan Aqli. Jurnal Dialektika Kontemporer, 5(1), 45–60. https://doi.org/10.21043/dialektika.v5i1.512

Ab Rahim, A., Ramli, M. A., & Mohd Nor, M. R. (2021). Epistemologi Integrasi Ilmu Naqli dan Aqli dalam Pendidikan Tinggi Islam. FPQS USIM Press.

Anwar, K., & Shofiyyah, N. (2021). Internasionalisasi Pendidikan Tinggi Islam di Indonesia: Studi Strategi pada PTKIN. Jurnal Pendidikan Islam, 7(2), 143–160. https://doi.org/10.14421/jpi.2021.v7i2.143-160

Dosen dan Mahasiswa STAIN Meulaboh Ikut Pengabdian Pedesaan. (2022, November 5). Tribun News. https://aceh.tribunnews.com/2022/11/05/dosen-dan-mahasiswa-stain-meulaboh-ikut-pengabdian-pedesaan (Diakses pada 6 November 2022).

Downloads

Published

2026-10-11

How to Cite

Zahra, N., & Munirah, N. N. (2026). Implementasi Integrasi Ilmu Naqli dan Aqli Mahasiswa IAT UINSI Samarinda dalam Program Student Mobility di Universiti Sains Islam Malaysia. Zona: Jurnal Pengabdian Masyarakat, 3(3), 261-274. https://doi.org/10.71153/zona.v3i3.609